Sounds of Javakhk

“Ջավախքի ղողանջները” հայկական ավանդական երգի համույթ է: Գործում է ինչպես Հայաստանի Հանրապետությունում, այնպես էլ Ջավախքում: Համույթը հիմնադրվել է 2005 թվականին Էդուարդ Թամարյանի կողմից (Ծալկա, Ջավախք):

“Sounds of Javakhk” is a traditional Armenian song group. It works both in Republic of Armenia and in Javakhk. The group is founded in 2005 by Eduard Tamaryan (Tsalka, Javakhk).

“Звоны Джаваxка” – ансамбль традиционной армянсой песни. Действует как в Республике Армения, так и в Джаваxке. Ансамбль основан в 2005 г. Эдуардом Тамаряном (Цалка, Джаваxк).

Կապ | Contact | Контакт:
E-mail: Tamaryan@JavakhkMusic.com
Tel: 00374 93 204910

 


Plybill


Gallery

Gallery Gallery Gallery Gallery Gallery Gallery

Gallery Gallery Gallery

Javakhk TV:

Տեսահոլովակ 1 | Video clip 1 | Видеоклип 1 >
Տեսահոլովակ 2 | Video clip 2 | Видеоклип 2 >
Տեսահոլովակ 3 | Video clip 3 | Видеоклип 3 >
Տեսահոլովակ 4 | Video clip 4 | Видеоклип 4 >
Տեսահոլովակ 5 | Video clip 5 | Видеоклип 5 >


Նոր ձայնագրություններ Էդուարդ Թամարյանի կատարմամբ:

“Հայրիկ”, աշուղ Գեւորգ, կատ. Է. Թամարյան
“Յարը մարդուն յարա կուտա”, Հավասի, կատ. Է. Թամարյան
“Ես հովիվ եմ”, Խ. Ավետիսյան, կատ. Է. Թամարյան
“Ծիրանի ծառ”, Ջիվանի, կատ. Է. Թամարյան
“Եղեգ”, Խ. Ավետիսյան, կատ. Է. Թամարյան
“Հովիկ” , Ջիվանի, կատ. Է. Թամարյան
“Մայրիկ” , Ջիվանի, կատ. Է. Թամարյան
“Սիրուններ”, Շերամ, կատ. Է.Թամարյան


Gallery

Ջավախքին հարկավոր է մշակութային վերածնունդ…

Երգահան Էդուարդ Թամարյանը ծնվել է Ծալկայի Նարդևան գյուղում` 1957թ.: Գյուղի միջնակարգ դպրոցում դեռ 4-րդ դասարանից սկսել է երգել:

Էդիկ Թամարյանին դեռ վաղ տարիքից բախտ է վիճակվել հանդիպելու հայ մեծ գուսան Հավասուն, երբ նա իր հոր` Կիրակոս Թամարյանի ուղեկցությամբ մեկնեց հայրենի Նարդևան գյուղում գտնվող գուսանի քրոջ տուն, ուր գուսանը առաջին անգամ լսեց Է. Թամարյանի հիասքանչ ձայնը: “Խոստացիր, որ կշարունակես երգել, ապրե’ս”` սա էր մեծ գուսանի արձագանքը, երբ մանկահասակ Էդիկը նրա մոտ կատարեց “Խոսիր իմ սազը” երգը”

Է. Թամարյանի հուշերի մեջ է 1972թ., երբ գուսան Հավասին իր կնոջ` Վարդուշի հետ ելույթ ունեցավ Նարդևանում: Մեծ գուսանին ժողովուրդը ցնծությամբ դիմավորեց. դահլիճի լեփ-լեցուն լինելու պատճառով հանդիսատեսը տեղափոխվեց գյուղի մշակույթի տան բակը, որտեղ գյուղի բնակիչները, իրար միացնելով տրակտորների թափքերը և կազմելով բեմ, ունկնդրեցին գուսան Հավասուն: Այստեղ հնչած գուսանի երգերից` “Խելքի բան չէ, բախտի բան է”, “Կխոսի”, “Էլ ու՞մ երգեմ”, “Ով որ ունի` երնեկ նրան”, “Ալագյազ”, “Կարոտել եմ ես” և այլ երգեր, հետագայում մշակել, գործիքավորել և հայ նորօրյա սերնդին է ներկայացնում Է. Թամարյանը:

8-րդ դասարանից մասնակցել է փառատոնների, դառնալով դափնեկիր: 1976-1978թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում: Բանակային կյանքը նույնպես չի խոչնդոտել Է. Թամարյանին` նվիրվելու հայ երգին: Ծառայության ժամանակ Ուրալի զինվորական շրջանում հիմնել է “Կովկասի ազգային անսամբլ” խումբը, որը արժանացել է բարձրաստիճան սպաների գովասանագրերին ու դիպլոմներին: Վերադառնալով Երևան Է. Թամարյանը դիմում է ներկայացնում` մասնակցելու «Երիտասարդ ձայներ» փառատոնին, որին մասնակցելով դառնում է դափնեկիր:
Վերջինս շուտով արժանանալով գուսան Շահենի, Աշոտի, Իգիթի, Բագրատի և մի շարք կոմպոզիտորների գովասանքներին` մեկ տարի անց ընդգրկվում է գուսան Շահենի խումբ և շուրջ չորս տարի երգում այնտեղ:

Հավատարիմ լինելով իր մեծ ուսուցչին` գուսան Հավասուն, Է. Թամարյանը ներկայումս հավաքում է գուսանի դեռ չերգված երգերը և ի մի բերում: Երգեր, որոնք նոր շունչ են ստանալու Է. Թամարյանի կողմից. նա մինչ այժմ ունի չորս CD ալբոմներ, երեք տեսահոլովակներ:

Դեռ խորհրդային տարիներին, 1984-1990թթ.` Ծալկայի մշակույթի տանը ստեղծվել էր “Արևիկ” ինքնագործ խումբը, որի ղեկավարն էր Է. Թամարյանի ուսուցիչներից` Արշալույս Նորբեկյանը (գ. Նարդևան): “Արևիկը” հանդես է եկել Վրաստանի բազմաթիվ քաղաքներում, բազմաթիվ մրցանակաբաշխություններում գրավելով առաջին տեղը: Հայաբնակ-հունաբնակ Ծալկայում այն ներկայացնում էր հայկական գուսանական երգարվեստը` հունականի կողքին: Նշենք, որ այս տարիներին Ծալկայի մշակույթի տանը գործել է նաև հունական երգի “Ակրոպոլիս” խումբը: Հետխորհրդային տարիներին, երբ հույները զանգվածաբար լքեցին Ծալկան, աստիճանաբար լռեց նաև հունական երգի ձայնը: Հայկական 13 գյուղերի հայությունը չլքեց իր պապենական հայրենիքը: Վերջինս մինչ օրս հերոսաբար կառչած է իր հողին: Սակայն 1990թ. մինչ օրս լռելէ նաև “Արևիկը”: Ծալկայի հայության երգն այսօր լսվում է արտերում, մարգագետիններում և այլուր: Իսկական բեմերից երգելու և պարելու հնարավորությունից Ծալկայի հայ նոր սերունդը իսպառ զուրկ է: Իսկ շրջանային մշակութային կյանքն այսօր զարթոնք է ապրում: Տարբերությունը միայն նրանումն է, որ այն այլևս հայկական չէ. Ծալկայի շրջկենտրոնն ու նախկին հունաբնակ գյուղերի մեծ մասն այսօր “զարդարում է” Աջարիայից ու հեռավոր Սվանեթիայից այստեղ բերված վրացա-աջարա-սվանական տարրը: Վրացական հատուկ քաղաքականությունը և հայկական գործոնի բացակայությունը Ծալկայի հայկական երգն ու պարը փոխարինեց վրացականով… Մի մշակույթ, որը երբեք չի եղել այնտեղ…

2005թ. Էդուարդ Թամարյանի ստեղծագործական կյանքում պետք է նշանավորվեր “Ջավախքի ղողանջներ” համույթի ստեղծումով: Համույթի ստեղծմանը մեծապես աջակցել է Երևանում գործող “Ջավախք” հայրենակցական-բարեգործական միությունը:

2007թ. տարեվերջին Երևանի “Արամ Խաչատրյան” մեծ համերգասրահում ջավախքահայության համար իսկական տոն էր. այդ օրը “Ջավախքի ղողանջներ” համույթը հանդես եկավ իր անդրանիկ համերգով` նվիրված համույթի հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար Էդուարդ Թամարյանի ծննդյան 50 և ստեղծագործական գործուներության 35 ամյակներին:

“Ջավախքի ղողանջներում” ընդհանուր թվով ընդգրկված են 12 կատարողներ: Ցավոք, խմբում գրեթե չկան ջավախքցի երաժիշտներ: Է. Թամարյանի մեծ ցանկությունն է, որ «Ջավախքի ղողանջներում» ընդգրկվեն նաև ջավախքցի երիտասարդ երաժիշտ-կատարողներ, սակայն վերջիններիս երաժշտական գիտելիքները ցավոք չեն համապատասխանում սահմանված չափորոշիչներին, իսկ վերջիններիս երաժշտական կրթության ձեռք բերման համար մեծ ծախսեր են անհրաժեշտ: Դրա փոխարեն համույթի հետ ամենուր շրջում է “Ջավախք” անվանումը, որն արդեն կարևոր հանգամանք է`Ջավախքի` որպես հայության պատմական հայրենիքի, անունն ամենուր հնչեցնելու համար:

Վահե Սարգսյան


Джавахку нужен культурный ренессанс...

Певец Эдуард Тамарян родился в 1957г. в селе Нардеван Цалкского района. Начал петь, будучи в 4-ом классе сельской средней школы.

Еще в раннем возрасте Эдику Тамаряну посчастливилось встретиться с великим армянским гусаном Аваси, когда в сопровождении отца, Киракоса Тамаряна, он отправился в находящийся в родном селе Нардеван дом сестры гусана. Там гусан впервые услышал изумительный голос Э. Тамаряна. «Пообещай, что продолжишь петь. Молодец!» - такой была реакция великого гусана, когда маленький Эдик исполнил перед ним песню «Хосир им саз» («Говори мой саз»).

В памяти Э. Тамаряна 1972г., когда гусан Аваси со своей супругой Вардуш выступил в Нардеване. Народ с ликованием встретил выдающегося гусана: из-за переполненности зала зрители переместились во двор сельского Дома культуры, где жители села, соединив между собой кузовы тракторов и соорудив сцену, слушали гусана Аваси. Прозвучавшие здесь песни «Хелки бан чэ, бахти бан э» («Не дело ума, дело судьбы»), «Кхоси» («Заговорит»), «Эл ум ергем» («Кому уж петь мне»), «Ов вор уни, ернек нран» («Везет тому, у кого есть»), «Алагяз», «Каротел ем ес» («Тоскую я»), а также другие песни в дальнейшем обработал, инструментировал и представил новому поколению армян Э. Тамарян.

С 8-го класса он участвовал в фестивалях, становился лауреатом. В 1976-1978гг. служил в Советской армии. Армейская жизнь также не помешала Э. Тамаряну посвятить себя армянской песне. Во время службы в Уральском военном округе он основал коллектив «Национальный ансамбль Кавказа», который заслужил похвалы высокопоставленных офицеров, а также удостоился дипломов.

Возвратившись в Ереван, Э. Тамарян подает заявку на участие в фестивале «Молодые голоса» и становится лауреатом.

Вскоре он удостаивается похвал гусанов Шагена, Ашота, Игита, Баграта и ряда композиторов, спустя год вступает в ансамбль гусана Шагена и около четырех лет поет там.

Оставаясь преданным своему великому учителю, гусану Аваси, Э. Тамарян сейчас собирает воедино еще неспетые песни гусана. Песни, которые обретут новое дыхание благодаря Э. Тамаряну: на сегодняшний день у него 4 CD альбома, 3 видеоклипа.

Еще в советские времена, в 1984-1990 гг., в Доме культуры Цалки был создан ансамбль самодеятельности «Аревик» («Солнышко»), руководителем которого был один из учителей Э. Тамаряна - Аршалуйс Норбекян (с. Нардеван). Ансамбль «Аревик» выступал во многих городах Грузии, занимая первые места на многочисленных конкурсах. В Цалке, населенной армянами и греками, он наряду с греческим представлял и армянское гусанское певческое искусство. Отметим, что в те годы в Доме культуры Цалки действовал и ансамбль греческой песни «Акрополис».

В постсоветские годы, когда греки в массовом порядке покинули Цалку, постепенно смолкли и звуки греческой песни. Армяне 13 армянских сел не покинули родину своих предков. По сей день они героически держатся за свою землю. Однако с 1990г. и до сих пор молчит и «Аревик».

Песня армян Цалки слышна сегодня на полях, лугах и где-то еще. Возможности петь и танцевать на настоящей сцене новое поколение армян Цалки полностью лишено. А культурная жизнь района сегодня пробуждается. Разница лишь в том, что она уже не носит армянский характер: райцентр и большую часть сел Цалки, прежде населенных греками, сегодня «украшает» грузино-свано-аджарский элемент, доставленный сюда из Аджарии и отдаленной Сванетии. Специальная политика Грузии и отсутствие армянского фактора заменили армянские песни и танцы на грузинские... На культуру, которой никогда там не было...

В 2005г. творческая жизнь Эдуарда Тамаряна должна была ознаменоваться созданием ансамбля «Колокола Джавахка». Созданию ансамбля во многом содействовал действующий в Ереване земляческий благотворительный союз «Джавахк».

В конце 2007г. в большом концертном зале им. Арама Хачатуряна для джавахкских армян состоялся настоящий праздник: в этот день ансамбль «Колокола Джавахка» выступил со своим дебютным концертом, посвященным 50-летию основателя и художественного руководителя ансамбля Эдуарда Тамаряна, а также 35-летию его творческой деятельности.

В ансамбле «Колокола Джавахка» задействовано в общей сложности 12 исполнителей. К сожалению, в ансамбле почти нет джавахкских музыкантов. Тамарян очень хочет включить в «Колокола Джавахка» и молодых джавахкских музыкантов, исполнителей, но их музыкальные знания, к сожалению, не соответствуют установленным нормам, а для получения музыкального образования необходимы крупные затраты. Вместо этого за ансамблем всюду следует название «Джавахк», что уже является важным обстоятельством. Важно, чтобы везде о Джавахке говорилось как об исторической родине армян.

Ваэ Саркисян

 


 

Top

Դեպի համույթի ղեկավարի վահանակ | To the group manager panel | На панель руководителя ансамбля >

 

 

Top

 
 
Copyright © 2008 - Javakhk Songbook
Reproduction in full or in part is prohibited without reference to
JavakhkMusic.com